Ντομάτα

Τομάτα και Ιστορία

 

Τομάτα, Ντομάτα, Χωριάτικη σαλάτα, Καλοκαίρι, Θάλασσα, είναι λέξεις με σχεδόν ταυτόσημη σημασία στο πίσω μέρος του μυαλού μας. Δύσκολο να φανταστούμε ότι η ντομάτα δεν υπήρχε από "γεννήσεως" της Ελλάδας. Η αλήθεια είναι ότι μόλις στα μέσα του 16ου αιώνα, η ντομάτα ήρθε στην Ευρώπη μέσω των Ισπανών εξερευνητών του "Νέου Κόσμου". Ας δούμε κάποια ενδιαφέροντα στοιχεία που αφορούν στην ιστορία της και όχι μόνο:

Τομάτα ή Ντομάτα; Είναι σωστά και τα δύο. Το όνομά της πέρασε από χίλια μύρια κύματα, όπως και η ίδια, μιας και προέρχεται από το Περού.

Το αρχικό της όνομα "tomatl", από μια Μεξικάνικη διάλεκτο (Nahuatl). Στη συνέχεια ότι έβλεπε και ήθελε ο κάθε λαός. "Pomi del Peru" και "Mala Peruviana" οι Ισπανοπορτογάλοι "pomo de Mori" και "Pomo d'oro" οι Ιταλοί, "Pommeς d'amour" οι Γάλλοι.

Σήμερα πάντως το "tomatl" και τα ηχητικά παράγωγά του επικρατούν ( Αγγλικά: tomato, Ινδονησιακά: tomat, Ρωσικά: TOMAT, Γαλλικά: tomate, Ζουλού: utamatisi ) σε αντίθεση με το ιταλογενές pomodoro (Λιθουανικά: pomidoras, Πολωνικά: pomidor).

 

Η ντομάτα είναι ένας καρπός του φυτού LYCOPERSICON ESCULENTUM της οικογένειας SOLANACEAE. Στην ίδια οικογένεια ανήκουν οι μελιτζάνες, οι πατάτες κι ο καπνός

Η αρχική άγρια ποικιλία μάλλον παρήγαγε καρπούς μικρούς κερασόμορφους σαν τσαμπί.

Η αρχική καχυποψία των Ευρωπαίων για τη ντομάτα, οφείλεται στην ομοιότητά της με το φυτό Atropa Belladonna (Μπελαντόνα) της ίδιας οικογένειας των Solanaceae. Η Μπελαντόνα ή αλλιώς Άτροπος ήταν γνωστή από την Αρχαία Ελλάδα ( Θεόφραστος - Άτροπος Μοίρα) και συνδεόταν με θεραπευτικές, δηλητηριώδεις και ψυχόροπες ιδιότητες λόγω της ατροπίνης που περιέχει.

Τα φύλλα της ντοματιάς (μόνο αυτά) περιέχουν το αλκαλοειδές σολανίνη που είναι τοξικό για τον άνθρωπο και τα ζώα. Την ίδια ουσία βρίσκουμε στα φύλλα της πατάτας και του καπνού.

Η καχυποψία (σχεδόν βεβαιότητα) φαίνεται από την χρήση της ντομάτας σε μια "απόπειρα" δολοφονίας του Αβραάμ Λίνκολν. Κάποιοι αντίπαλοί του, με τη βοήθεια του προεδρικού μάγειρα, του δίνανε μαγειρεμένες ντομάτες με σκοπό την εξόντωσή του. Ο Λίνκολν δεν έπαθε τίποτε βέβαια.

Ο Σουηδός βοτανολόγος Carl Nilson Linnaeus, τον 18ο αιώνα την κατέγραψε σαν "ροδάκινο του λύκου". Από εκεί πήρε και την λατινική ονομασία της

 

Υπάρχουν ή υπήρξαν περίπου 12.000 ποικιλίες ντομάτας σε όλο τον κόσμο.

Υπάρχουν ποικιλίες που ξεχωρίζουν για τις γευστικές τους ιδιότητες, φυλάσσονται δε ως κόρες οφθαλμού και αναφέρονται διεθνώς σαν " heirloom tomatoes".

Στην Bunol της Ισπανίας γίνετε κάθε χρόνο, την τελευταία τετάρτη του Αυγούστου, φεστιβάλ ντομάτας με αποκορύφωμα τον περίφημο ντοματοπόλεμο. Κανείς δεν ξέρει με βεβαιότητα πως άρχισε το συγκεκριμένο έθιμο. Μια εκδοχή αναφέρει ότι το 1945 οι αγρότες της περιοχής δυσαρεστημένοι από την κυβερνητική πολιτική, επιτέθηκαν στους τοπικούς άρχοντες με τομάτες. Προφανώς ήταν τόσο ωραία που το συνεχίζουν ακόμη. Μήπως σε αυτή την ιστορία έχει ρίζα το "θα τους πάρουνε με τις ντομάτες"

Από τη στιγμή της φύτευσης χρειάζεται 60 έως 100 ημέρες για τη συγκομιδή. Η ποικιλία που καλλιεργούμε χρειάζεται λίγο περισσότερο.

Οι κομμένες πράσινες ντομάτες (άγουρες) αν αφεθούν σε φωτεινό και ζεστό περιβάλλον κοκκινίζουν, όμως δεν έχουν την ίδια γεύση με εκείνες που ωριμάζουν πάνω στο φυτό.

Το κόκκινο χρώμα τους οφείλεται στο λυκοπένιο. Στο ίδιο συστατικό οφείλει το χρώμα του και το καρπούζι.

Η κονσερβοποίηση της ντομάτας άρχισε το 1920 περίπου.Μια τομάτα κανονικού μεγέθους, 200 γραμμαρίων περίπου, έχει 40 θερμίδες.

 

Tags:


© 2017 - Aoritiko